بررسي تركيب‌هاي شيميايي اسانس شاه پسند دارويي Verbena officinalis L.

جنس شاه پسند در ايران داراي يك گونه گياه علفي چند ساله است. شاه پسند دارويي Verbena officinalis L. به صورت علف هرز در چمن‌زارها و نواحي مرطوب شمال، غرب، جنوب غرب و مركز ايران مي‌رويد. در اين پژوهش تركيبهاي شيميايي اسانس اين گياه مورد بررسي قرار گرفت. سرشاخه‌هاي گلدار اين گياه در اواخر تابستان 1395 از رويشگاه طبيعي آن از ابيانه در استان اصفهان جمع‌آوري و در شرايط آزمايشگاه خشك و توسط آسياب خانگي خورد شدند. نمونه بدست آمده به روش تقطير با آب به مدت دو ساعت اسانس‌گيري شد. تركيبات اسانس حاصل با استفاده از دستگاه‌هاي گاز كروماتوگرافي GC و گاز كروماتوگرافي متصل به طيف سنج جرمي GC/MS مورد تجزيه و شناسايي قرار گرفتند. راندمان اسانس سرشاخه‌هاي گلدار گياه 1/34درصد وزني/وزني بدست آمد كه از مقدار گزارش شده در منابع بسيار بيشتر است. تعداد 33 تركيب در اسانس اين گياه شناسايي شدند كه در حدود 91/08 درصد اسانس را به خود اختصاص داده‌اند. نتايج حاصل از بررسي تركيب‌هاي شيميايي اسانس اندام‌هاي هوايي گونه Verbena officinalis L. نشان داد كه ليمونن (21/14٪)، كريزانتمون (15/06٪)، سيس كريزانتنول (9/12٪)، و تو-كادينول (8/14٪) بيشترين ميزان اجزاء اسانس را به خود اختصاص داده بودند. مقدار ليمونن اسانس در اين تحقيق بسيار بيشتر از مقادير گزارش شده در منابع بود. همچنين دو تركيب كريزانتمون و سيس كريزانتمون براي اولين بار در اين گياه گزارش مي‌شوند.