نقد مباني نظريه «همبستگي اجتماعي» (اميل دوركيم) و ارائه مباني از منظر قران كريم

چكيده اميل دوركيم كه از نخستين نام‏هائي است كه با ذكر جامعه‏شناسي به ذهن تبادر مي‏كند. از اهميت اساسي جامعه _ ساخت‏ها، روابط و نهادهاي اجتماعي _ در فهم انديشه و رفتار انسان دفاع و حمايت مي‏كرد. ديدگاه او اين است كه تقريباً هر فعاليت مهم زندگي انسان _ قوانين و اخلاق، كار و تفريح، خانواده و شخصيت، علم، هنر و بالاتر از همه دين _ را از زاويه بُعد اجتماعي‏اش مي‏بيند. وي مدعي است كه هيچكدام از اين امور، بدون جامعه‏اي كه آنها را پديد آورده و شكل بخشيده، نمي‏تواند وجود داشته باشد. او تا آنجا پيش رفت كه ادعا كرد واقعيت‏هاي اجتماعي،بنيادي‏تر از واقعيت‏هاي فردي است، يعني واقعيت‏هاي اجتماعي، براي خود، همانند اشياي خارجي واقعيت دارند، و اگر از تأثير نيرومند جامعه بر افراد غفلت شود و به اندازه كافي مورد توجه نباشند، مورد سوء فهم قرارمي‏گيرند. انسان‌ها صرفاً افراد نيستند، بلكه همواره به چيزهائي _ مانند والدين يا خويشاوندان، شهر، نژاد، حزب سياسي، سنّت قومي يا گروه‏هاي ديگر _ تعلق دارند. لذا بيهوده است كه فكر كنيم مي‏توانيم شخص را تنها با توسل به غريزه زيستي، روان‌شناسي فردي و يا صرفاً سود شخصي بشناسيم. ما بايد افراد را در جامعه، و به‌وسيله آن، تبيين نمائيم و جامعه را بر حسب اصطلاحات اجتماعي‏اش تعليل كنيم. واژگان كليدي: علوم اجتماعي، همبستگي اجتماعي، دوركيم.