بررسي معيار قرآنيت علوم انساني

قرآن كريم، آخرين، جامع‌ترين، كامل‌ترين و پاسخگوترين كتاب الهي و آسماني است كه ـ بنا بر ديدگاه درست در بحث قلمرو قرآن كريم ـ در آن‌، همه چيزهايي كه بشر در راستاي هدايت، اخلاق، تربيت و رستگاري، نيازمند است، وجود دارد. بنابراين، حداقل، امكان استخراج علوم انساني مرتبط با اين امور از قرآن كريم، وجود دارد. طبق تعريف درست از «علوم انساني» (مجموعه علومي كه به مطالعه انسان، ويژگي‌هاي او، نيازهاي او، ارتباط او با خودش، خداوند و انسان‌هاي ديگر مي‌پردازد)، مي‌توان مباني، منابع، اهداف، اصول، روش و ديگر امور مربوط به «علوم انساني» را از قرآن كريم، استخراج و استنباط نمود. از يك نگاه، مي‌توان گفت كه قرآن كريم، نه تنها منبع براي قرآني كردن علوم انساني به شمار مي‌رود؛ بلكه توليدكننده علوم انساني قرآني نيز به حساب مي‌آيد. با توجه به نوع تعريف اتخاذ شده براي «علوم انساني قرآني» ـ به لحاظ كمي و كيفي ـ معيار براي قرآنيت «علوم انساني»، مشخص مي‌شود. قرآني بودن «علوم انساني» مي‌تواند داراي مراتبي باشد كه طبق نوع تعريف از «علوم انساني»، اطلاق عنوان «قرآني» بر آن، به حالت شناور خواهد بود. به طور حتم، آن دسته از علوم انساني كه محتواي آن‌ها به صورت مستقيم، از قرآن كريم، استخراج مي‌شود، در حد اعلاي قرآنيت قرار دارند و آن دسته از علوم انساني كه محتواي آن‌ها از قرآن كريم استخراج نمي‌شوند؛ ولي مورد تأييد اين كتاب مقدس هستند، در مراتب پايين‌تري قرار خواهند داشت؛ ولي در هر دو صورت، اطلاق عنوان «قرآني» بر آن‌ها بدون اشكال خواهد بود. بنابراين، معيار اساسي براي قرآنيت «علوم انساني»، تأييد اين علوم از جانب قرآن كريم است، حال يا از خود قرآن كريم، استخراج مي‌شوند و مورد تأييد آن هستند و يا اين كه از آن استخراج نمي‌شوند، ولي باز ـ به لحاظ مباني، منابع، اهداف، اصول، روش و ديگر امور، مورد تأييد قرآن كريم هستند.