پژوهشي در بعد زباني و ادبي مرابطات اسلامي در دو سده اخير

تحولات مربوط به نهضتِ سرزمين هاي اسلامي در دو سده اخير، در خور مطالعات فراواني است و هنوز جاي واكاوي زواياي مختلفي از آن وجود دارد. يكي از اين زوايا، جانب زباني و ادبيِ اين خيزش در سرزمين‌هاي مزبور است. مقاله حاضر مي‌كوشد اين موضوع را ذيل سه محور عمده: زبان مشترك جهان اسلام، زبان به مثابه مؤلفه مهم هويت، و نيز نظم و نثرِ روشنگري و همدردي در ميان امت اسلامي و عائله بشري در دو سده اخير مورد بررسي قرار دهد. مقاله از ضرورت توجه به ظرفيت هاي زباني مي گويد و نيز از تعهد و رسالتي كه زبان در دنياي امروز و در بين المللِ اسلامي مي تواند داشته باشد. امت اسلامي در زمان حاضر به موضوع زبان بايد نگاهي ويژه و دوباره داشته باشد. هم به زبان قرآن كه پايه و مايه ديانت و دانش و انديشه و بينش است؛ هم به زبان-هاي بومي براي تحكيم و تقويت و فزونيِ كارآيي هاي آن و تقويت مؤلفه هاي هويتي، و هم در حد نياز به زبان هاي جهان غرب - كه در دوران استيلا و استعمار قدرت هاي جهاني بر سرزمين هاي اسلامي تحميل شده اند و امروز بهره هاي مثبتي از آن ها مي توان برداشت.