تعيين نواحي آسيب­پذير براي اجراي سيستم آبياري موضعي با GIS (مطالعه موردي شهرستان اسفراين)

كيفيت آب يكي از مهم‌ترين عوامل محدود¬كننده در اجراي سامانه‌هاي آبياري است. در اين پژوهش، پارامترهاي آبخوان در شهرستان اسفراين از توابع استان خراسان شمالي ارزيابي و قابليت كاربرد آب زيرزميني در سامانه‌هاي آبياري موضعي بررسي شد. به اين منظور، از ابزار ميانيابي براي پهنه‌بندي پارامترهاي شيميايي جمع‌آوري‌شده از 71 چاه عميق استفاده شد. در ابتدا، براي انتخاب روش ميان¬يابي مناسب مقادير پيش‌بيني‌شده هر عنصر با مقادير مشاهده¬اي با استفاده از شاخص ميانگين مجموع مربعات خطا مقايسه و درون‌يابي و تحليل مكاني داده¬ها با استفاده از نرم‌افزار سيستم اطلاعات جغرافيايي ArcGIS10 در لايه‌هاي مختلف انجام شد. فاكتورهاي ارزيابي شامل هدايت الكتريكي(EC)، نسبت جذب سديمي(SAR)، كل نمك-هاي محلول(TDS)، سختي كل(TH) و شاخص اشباع لانژيلر(LSI) اغلب به‌صورت مستقيم از داده¬هاي تجزيه شيميايي آب مانند كلسيم، منيزيم، بي¬كربنات، پتاسيم و سديم برآورد شد. نتايج نشان داد شاخص اشباع لانژيلر در حدود 90 درصد چاه¬ها داراي مقادير مثبت است. سختي كل در بسياري از بخش¬هاي منطقه موردمطالعه بيش از 300 ميلي‌گرم در ليتر (آب خيلي سخت) بود كه نشان¬دهنده خطر بروز گرفتگي در قطره-چكان¬ها و رسوب كربنات است. همچنين، غلظت كل مواد جامد محلول در بخش جنوبي منطقه بيش از 2000 ميلي‌گرم در ليتر بود.