بررسي تاثير اقليم در روند طراحي فضاهاي شهري ايران

شهر و اقليم، تاثيرگذاري تنگاتنگي بر يكديگر دارند. در بررسي شهرسازي بومي ايران، به روشني اين نكته حاصل مي‏شود كه تمامي فضاهاي شهري سنتي، كاملا بر اساس اصول پايداري شهري در جهت استفاده حداكثر از انرژي‏هاي طبيعي و مقابله با گرما و سرماي آزاردهنده طراحي شده اند؛ تفاوت روشني كه ميان پيوستگي بافت شهري در اقليم گرم و خشك و گسستگي بافت شهري اقليم گرم و مرطوب وجود دارد، گواه اين مدعا است. بافت قديمي شهرهايي چون يزد و كرمان، جهت آسايش و رفاه شهروندان، فضاسازي‏هاي درون شهري خود را كاملا بر اساس عناصر محيطي انجام داده است، ساخت فشرده، كوچه‏هاي باريك و سايه‏دار و حتي رنگ ساختمان‏ها متاثر از اين توجه مي‏باشد. بر اين اساس محور اصلي بحث، بررسي چگونگي تاثير شرايط اقليمي بر شهرسازي بومي ايران و نيز استخراج اين اصول بكار گرفته اقليمي در مصالح، تيپولوژي معماري، سازمان فضاي شهري و عناصر شهري مي‏باشد. اين مقاله پژوهش محور با روش اثبات‏گرايي به دنبال تبيين رابطه 2 متغير كمي مي‏باشد. روش جمع‏آوري اطلاعات توصيفي، اسنادي و مقايسه‏اي بر اساس مشاهدات تجربي و روش تحليل، تاريخي تفسيري و مطالعه موردي مي‏باشد. در نتيجه، همانطور كه عوامل و عناصر اقليمي در شكل‏گيري بافت، جهت‏گيري بناها و فضاهاي شهري، نحوه زون‏بندي و مورفولوژي بافت قديمي شهرهاي ايران تاثير عمده‏اي بر جاي گذاشته است، استفاده بهينه و توجه به اصول ارزشمند و بومي مذكور در طراحي فضاهاي شهري امروز نيز نقش عمده‏اي در تحقق اصول پايداري و كيفيت فضايي خواهد داشت.