آسيب شناسي عقلاني و رفتاري تقليد و قياس با توجه به ديدگاه مولوي در مثنوي

اين مقاله ازنوع مقالات ميان رشته اي : ادبيات ، جامعه شناسي و روان شناسي است ، كه به بيان دو پديده مهم اجتماعي و روان شناسي ، تقليد و قياس ،از ديدگاه روان شناسي اجتماعي و مولانا مي پردازد . تقليد يكي از پديده هاي اجتماعي است و از دير باز يكي از مباحث محوري فلا سفه ، فقها ، عرفا و پژوهشگران علوم تربيتي در عرصه ي فرهنگ و معارف بشري بوده است ، كه هم جامعه شناسان و هم روانشناسان به آن توجه خاص دارند . مولوي به عنوان يك عارف اجتماعي در مثنوي معنوي به بسياري از پديده هاي اجتماعي توجه نموده ، از جمله پديده هاي مورد توجه خاص او در اين خصوص توجه به مساله تقليد و قياس است .تقليد از نظر علوم رفتاري دو جنبه دارد : تقليد آگاهانه و انتخابي و تقليد نا آگاهانه و كوركورانه . آن جنبه از تقليد كه بيشتر مورد توجه مولانا قرار گرفته تقليد كوركورانه و نا آگاهانه بوده است كه مولانا در تمام موارد با آن مخالفت مي ورزد . قياس نيز به عنوان عامل موثر در شناخت انسان ها ، محور اصلي بسياري از داستان ها و تمثيلات مولانا است وي در تمامي موارد آن را مردود دانسته و از عوامل مهم خطاهاي شناختي انسان به حساب مي آورد . در اين مقاله ضمن بررسي برخي داستان ها و تمثيل هاي مولانا در اين موارد خطرات شناختي و معرفتي اين دو پديده ي مهم را از ديدگاه اين عارف برجسته قرن هفتم هجري مورد بررسي قرار داده ايم .