هيئت روساختي حنجره در انسداديهاي زبان فارسي از منظر واجشناسي حنجره اي

در اين مقاله در چهارچوب واجشناسي حنجرهاي، چگونگي تظاهر آوايي انسداديهاي زبان فارسي در بافت هاي مختلف مورد بحث قرار مي‏گيرد. نظرية واج شناسي حنجره اي رويكردي جديد به واج شناسي است كه بر مبناي رابطة تنگاتنگ واج شناسي و آواشناسي قرار دارد. در رابطه با مشخصة زيربنايي حنجره اي ديدگاه هاي متفاوتي وجود دارد؛ برخي زبانشناسان مشخصة ]واك[، برخي مشخصة ]دمش[ و برخي هر دو را زيربنايي دانسته اند. در اين مقاله فرض بر آنست بُعد انتزاعي پهناي چاكناي مسئول تقابل انسدادي هاي زبان فارسي است، از اين رو چگونگي تكميل اين بُعد انتزاعي بر اساس شواهد روساختي بحث مي شود. همچنين رفتار واج هاي انسدادي در خوشه هاي همخواني به عنوان شاهدي بر تحليل واج شناسي حنجره اي آورده شده است. نتايج بدست آمده نشان مي دهد انسدادي هاي نشاندار در تمام جايگاه ها با مشخصه ]گسترده[ تكميل مي شوند اما ميزان گستردگي آن در بافت هاي مختلف متفاوت است، به طوريكه مي توان طيفي براي ميزان گستردگي قائل شد: آغاز هجاي تكيه بر آغازي، آغاز هجاي تكيه بر غيرآغازي، پايان واژه و پيش از سكوت، پايان واژه و پيش از همخوان. اما حتي زماني كه واج هاي انسدادي به صورت نادميده به كار مي روند طيف نگاشت هاي صوتي نشان مي دهند پهناي چاكناي كاملاً بسته نيست.