مطالعه تطبيقي نحوه شناسايي و هدايت دانش آموزان داراي استعداد برتر در ايران، آلمان و لهستان

نظام هاي آموزشي در جهت توجه به اصل تفاوت هاي فردي، موظف به برنامه ريزي و اقدام براي شناسايي و هدايت استعدادهاي مختلف هستند و تجارب كشورهاي مختلف در اين زمينه مي تواند مورد استفاده قرار گيرد. هدف از اين پژوهش بررسي و مقايسه معيارها و نحوه شناسايي و هدايت دانش آموزان استعداد برتر در كشورهاي آلمان، لهستان و ايران است. روش پژوهش كيفي است كه با روش تطبيقي و بر اساس الگوي بردي انجام‌شده است. كشور هاي آلمان و لهستان به دليل اينكه به عنوان كشورهاي توسعه يافته شناخته مي شوند و همچنين به دليل عملكرد بهتر درحوزه استعداديابي، بطور هدفمند به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شده اند. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه براي شناسايي و تشخيص دانش آموزان با استعداد و تيزهوش از معيارهايي همچون نظر معلم ، نظر والدين، چك‌ليست مشاهدات عملكردي ، استفاده از آزمودن‌هاي روانشناسي و... در كشورهاي موردمطالعه استفاده مي‌شود اما در كشور ايران در دوره ابتدايي جهت استعداديابي نظر معلم بر اساس پر كردن چك‌ليست‌هاي طرح شهاب تنها ملاك جهت شناسايي است و مي‌بايست ابزارهاي متنوعي با توجه به تجربيات ساير كشورها براي مرحله شناسايي دانش آموزان با استعداد و تيزهوش استفاده نمود. همچنين يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد در بحث هدايت و آموزش دانش آموزان تيزهوش و با استعداد در كشورهاي آلمان و لهستان برنامه‌هاي متنوعي مانند برگزاري مسابقات، اردوهاي تابستاني، مدارس ويژه، فعاليت‌هاي درون و خارج مدرسه‌اي و.... دارند ولي آنچه در كشور ايران رخ مي‌دهد هدايت استعدادهاي برتر و تيزهوش به مراكز استعداد درخشان است. كه صرفاً بر اساس استعداد تحصيلي و قبولي در آزمون ورودي اين مراكز است و اين موضوع آسيب جدي به دانش آموزان داراي استعداد در ساير حوزه ها (موسيقي، فرهنگي وهنري و...) مي زندو لذا بايد برنامه‌هاي مختلف و مرتبط بادانش آموزان با استعداد و تيزهوش طراحي شود.