تأثير درجه حرارت و زمان نگهداري دانه گرده در باروري لاين نرعقيم آفتابگردان

اين تحقيق به منظور بررسي تأثير دما و زمان نگهداري دانه گرده چهار لاين برگشت‌دهنده باروري بر قابليت زيست دانه گرده و بارورسازي لاين نرعقيم آفتابگردان در ايستگاه تحقيقات كشارزي و منابع طبيعي خوي در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي به اجرا درآمد. 4 لاين بازگرداننده باروري با فواصل زماني 20 روز كشت شده و دانه‌هاي گرده جمع‌آوري و در دو دماي C°4 و C°20- به مدت 1 تا 6 هفته ذخيره شدند. تلاقي لاين‌هاي نرعقيم با استفاده از گرده‌هاي ذخيره شده صورت گرفت. قابليت زيست دانه‌هاي گرده لاين‌هاي برگرداننده و صفات دانه‌بندي و وزن صد دانه در لاين مادري اندازه‌گيري شد. براساس نتايج حاصل، بين لاين‌ها، دماها و زمان نگهداري دانه گرده از نظر زيست دانه گرده و قابليت ايجاد دانه‌بندي در لاين نرعقيم اختلاف بسيار معني‌دار وجود داشت. لاين RGHK50 با برخورداري از بالاترين قابليت زيست دانه گرده بيشترين ميزان دانه‌بندي لاين نرعقيم را در پي داشت. ذخيره دانه گرده در دماي C°4 در مقايسه با دماي C°20- منجر به حفظ بهتر زيست دانه گرده و دانه‌بندي بالاتري شد، اما بيشترين قابليت زيست دانه گرده و بيشترين ميزان دانه‌بندي با نگهداري دانه گرده لاين RGHK50 در دماي C°20- حاصل شد. افزايش زمان نگهداري دانه گرده تأثير منفي بر صفات اندازه‌گيري شده داشت. در مجموع با توجه به محدوديت زمان گلدهي لاين‌هاي اينبرد آفتابگردان نگهداري كوتاه مدت (دوهفته) دانه گرده در دماي C°4 مي‌تواند در برنامه اصلاحي مشكل عدم همزماني لاين‌هاي والدي را برطرف كند ولي به نظر مي‌رسد نگهداري درازمدت دانه گرده نيازمند كاهش رطوبت در دماهاي كمتر مي‌باشد.