نقد ديدگاه خاورشناسان در بارة نقش اخذ جزيه از اهل كتاب در گروش آنان به اسلام

چكيده گسترش اسلام در سرزمين جزيره¬العرب و سرزمين¬هاي تحت قلمرو ايران و روم موجب ارتباط مسلمانان و اهل كتابي گرديد كه با بستن پيمان با مسلمانان بر اساس نص صريح قرآن كريم و سيرة نبي مكرم اسلام(ص)، به عنوان اهل ذمّه موظف به پرداخت ماليات سرانه¬اي به نام جزيه به حاكم اسلامي شدند. حكومت اسلامي در قبال دريافت جزيه موظف به حمايت از آنان گرديده تا در كنار مسلمانان، همزيستي مسالمت¬آميزي داشته باشند. تلاش براي پاسخ به شبهات خاورشناسان در زمينه روابط مسلمانان با اهل ذمّه امري بسيار ضروري است و آگاهي¬بخشي و بصيرت¬افزاي مسلمانان در عصر حاضر اهميت اين مسأله را دوچندان مي¬نمايد. در اين پژوهش سعي بر آن است تا با روش توصيفي- تحليلي به نقد ديدگاه خاورشناسان در بارة نقش جزيه در گروش اهل كتاب به اسلام پرداخته شود. برخي از خاورشناسان بدون رعايت اصل بي¬طرفي در تحقيقات علمي كه خود مدعي آن هستند، به نقش جزيه در گروش اهل كتاب به دين مبين اسلام اصرار ورزيده و عواملي همچون: فطري و عقلاني بودن معارف اسلام و جامعيت آن، جذابه¬هاي بي¬نظير قرآن كريم، عدالت¬خواهي و مساوات¬طلبي اسلامي، نقش بي¬بديل مبلغان مسلمان در گسترش اسلام، سبك زندگي و روابط اجتماعي مسلمانان و عدالت-ورزي و نيكوسيرتي اهل ايمان را ناديده گرفته¬اند. و به تحريف و نقص معارف اديان پيش از اسلام كه جذابه¬اي در ميان پيروان خود نداشته و خشك و بي¬روح گشته بودند، اشاره ننموده¬اند. آنان محدوديت¬هاي اجتماعي و فشارهاي اقتصادي جزيه را كه در بيشتر اوقات، مقدار آن كمتر از مالياتي بود كه مسلمانان تحت عنواين مختلفي به حكومت اسلامي مي¬پرداختند را بزرگ كرده و آن را علت گرويدن اهل ذمّه به دين اسلام دانسته، كه به¬دور از واقعيت¬هاي تاريخي است.