چگونگي مفاهيم حق و حقيقت در ديوان خواجه شمس الدين محمدحافظ شيرازي

مفاهيم حق و حقيت در ديوان حافظ شيرازي كه از آثار وزين ادب فارسي و هنر شاعر پرآوازه ي غزل سراي عرفاني ايران، شمس الدين محمدحافظ (قرن هشتم)مي باشد، به وضوح نمايان است. در ديوان از حق معاني گوناگون چون: خداوند، قيامت، پاداش، حقوق، اصل مسلّم، باطن و... كه بيان كننده ي دقيقه اي عرفاني و الهي است و نيز با استفاده از كلمه (حقيقت) پيرامون مباحث اخلاقي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي سخن به كمال مطرح شده است. شاعر با سرايش اشعار و ابيات با فحواي عرفاني، ديني، اجتماعي و... در پي تنبّه و آگاهي بخشي در همه ابعاد به فرد و جامعه مي باشد. واژه ها و مفاهيم با ظاهر مثبت و درون مايه اي آموزنده علاوه بر تذكار، حيات بخش، ضروري و احياگر هستند. هدف مقاله وانمود صرف مفاهيم نيست بلكه تصريح، تحليل، وسعت بخشي و ايراد نكات مندرج در آنهاست تا هركس فراخور ادراك خويش جهت بهبود وضعيت معنوي و دنياي فعلي، آتي و مسئوليت هاي زندگي شخصي و اجتماعي از آن حظ بگيرد.