بررسي وضعيت بهره وري آب آبياري در سه استان البرز، تهران، قزوين

بهره‌وري آب كشاورزي يكي از مهم‌ترين مباحثي است كه در سال‌هاي اخير در مجامع علمي مرتبط با آب و آبياري موردتوجه جدي قرارگرفته است. ساختار بنيادي مفهوم بهره‌وري آب آبياري در بخش كشاورزي مربوط به استفاده درست از آب به‌منظور افزايش توليد محصولات كشاورزي است. عوامل متعدد و زيادي در افزايش مقدار بهره‌وري دخيل هستند (اقليم، مديريت، ماشين‌آلات، سامانه‌هاي آبياري، كارگر، سطح زير كشت و...)، بنابراين انتظار مي‌رود كه مقدار اين شاخص در يك منطقه از مزرعه‌اي به مزرعه‌ي مجاور متفاوت باشد. در اين تحقيق با جستجوي منابع موجود به بررسي مقدار بهره‌وري آب در بخش كشاورزي كه در استان‌هاي تهران، قزوين و البرز انجام گرفته بودند پرداخته شده است. نتايج جستجوي منابع علمي نشان داد كه تحقيقاتي كه به‌صورت مزرعه‌اي و مستقيم شاخص فيزيكي بهره‌وري آب آبياري را براي محصولات متنوع اندازه‌گيري كنند، بسيار اندك است. بيشتر مطالعات در مورد گياه ذرت انجام شده است. مقادير متوسط بهره‌وري آب گياه ذرت (دانه‌اي) در استان البرز (27/ 1 كيلوگرم بر مترمكعب) بيشتر از قزوين (14/ 1 كيلوگرم بر مترمكعب) گزارش شده است؛ متوسط مقدار بهره‌وري آب گياهان جو، گندم و چغندرقند (ريشه) (به ترتيب 51/ 1 و 83/ 1 و 19/ 2 كيلوگرم بر مترمكعب) در استان البرز بيشتر از استان قزوين (به ترتيب 74/ 0 و 79/ 0 و 65/ 1 كيلوگرم بر مترمكعب) است؛ و مقدار بهره‌وري آب محصولات يونجه و سيب‌زميني (غده) (به ترتيب 98/ 0 و 8/ 1 كيلوگرم بر مترمكعب) در استان قزوين بيشتر از استان البرز (به ترتيب 31/ 0 و 88/ 0 كيلوگرم بر مترمكعب) بدست آمد.