تفسير سه لايه‌‌اي تاريخي، فراتاريخي و تطبيقي (فرهنگي) قرآن كريم

مسأله مورد بحث اين است كه اگر ما فرض را بر اين بگذاريم كه قرآن خطاب به عرب حجاز عصر نزول و به تناسب نيازهاي آنان نازل شده است، چگونه قرآن مي‌تواند براي نسل هاي بعد و ديگر اقوام كارايي داشته باشد؟ در پاسخ به اين سؤال، نظريۀ تفسير سه لايه‌اي مطرح شده است. مدعا اين است كه ظاهر آيات قرآن، خاص عرب حجاز عصر پيامبر6است و ما اگر بخواهيم، از آيات قرآن بهره برداري كنيم، ناگزيريم به ملاكات آيات قرآن توجه كنيم و با توجه به ملاكات، مقاصد آيات قرآن را به درستي فهم ‌كنيم و آن گاه آن ها را به زمان‌ خود تعميم دهيم. مقصود از تفسير سه لايه اي، عبارت از تفسير تاريخي، تفسير فراتاريخي و تفسير عصري است. در تفسير تاريخي كوشش مي‌شود، همان معنايي از آيات قرآن كشف شود كه مخاطبان قرآن يعني عرب حجاز عصر پيامبر6از آيات قرآن مي فهميدند و در تفسير فراتاريخي تلاش مي‌شود ملاك حكم مندرج در آيات استخراج گردد و در تفسير عصري اهتمام بر اين است كه آن ملاك بر موارد و مصاديقي كه در عصر و مصر ما وجود دارد، انطباق داده شود.