تنوع شيميايي جمعيت‌هاي Thymus lancifolius درايران

مطالعات مواد موثره شيميايي بر روي اسانس حاصل از 12 واحد جمعيتي از گونه T.lancifolius مربوط به مناطق مختلف كشور كه در ايستگاه تحقيقات خيرآباد مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان زنجان كاشته شده انجام پذيرفت. نتايج مقادير 11 ماده شيميايي مهم حاصل از استخراج اسانس‌هاي آويشن، با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 16 تجزيه و تحليل شده و رسته بندي و تجزيه خوشه‌اي به روش WARD با استفاده از ضريب فاصله اقليدسي پس از استانداري سازي داده‌ها انجام گرفت. نتايج آناليز واريانس (ANOVA) داده‌ها نشان داد كه از ميان اين مواد ، بجز p cymene همه مواد در ميان جمعيت‌هاي مختلف بررسي شده داراي اختلاف معني‌دار بوده و ماده α-Terpinyl acetate. به ميزان 6/ 10% فقط در جمعيت رودبار قزوين ديده شد. تجزيه خوشه‌اي به روش WARD نشان داد كه جمعيت‌هاي بررسي شده آويشن در سطح 25 به دوگروه تقسيم مي شوند كه 2 جمعيت A40 از لرستان و A68 از اصفهان يك گروه ويژه با تيمول صفردرصد و كارواكرول پائين و با لينالول بالا را تشكيل مي‌دهند. دندروگرام در سطح 15 دو گروه را نمايش داد كه گروه با جمعيت‌هاي A23، A45، A46، A1 و A38 به ترتيب از كردستان، اصفهان، كردستان، مركزي و قزوين با تيمول بالا كموتايپ تيمول را تشكيل مي‌دهند و بقيه جمعيت‌ها با تيمول و كارواكرول كم تا متوسط يك گروه خاصي را تشكيل مي دهند كه تنوع ديگر مواد در آنها نسبتاً زياد است.