جايگاه نظريه حضور در مطالعات بازي هاي رايانه اي

Video Games Studies and the Theory of Presence

فراگيري بازي هاي رايانه اي و به فعليت رسيدن تدريجي ظرفيت هاي آن موجب جلب‌توجه پژوهش گران گرديد. اين توجه پس از مدت‌زمان اندكي رو به فزوني نهاد تا اينكه پژوهش هاي متعددي در رابطه با بازي هاي رايانه اي به جامعۀ علمي عرضه شد. گستردگي اين پژوهش ها به حدي بود كه نياز براي ارائه يك طبقه بندي از پژوهش هاي ارائه‌شده، بيش‌ازپيش نمايان گرديد. ازاين‌رو مقالۀ حاضر بر اساس رويكردهاي پژوهش هاي انجام‌شده در اين حوزه، به معرفي ساختار مطالعات بازي هاي رايانه اي پرداخته است. در اين بررسي رويكردهاي پژوهشي به بازي هاي رايانه اي بر اساس موضوع محوري آن‌ها، به سه بخش تقسيم شده است؛ مطالعۀ ميزان اثرگذاري بازي هاي رايانه اي بر كاربر، مطالعۀ جنبه هاي هنري و زيباشناختي بازي هاي رايانه اي و همچنين مطالعۀ به‌خودي‌خود بازي هاي رايانه اي. پژوهش هايي كه موضوع محوري آن‌ها، اثرگذاري بازي هاي رايانه اي بر كاربر هستند، اين پديده را به مثابه رسانه موردتوجه قرار مي دهند، پژوهش هايي كه موضوع محوري آن‌ها جنبه هاي هنري و زيباشناختي بازي هاي رايانه اي است، اين پديده را به مثابه هنر موردتوجه قرار مي دهند و پژوهش هايي كه موضوع محوري آن‌ها، نه اثرگذاري و نه جنبه هاي زيباشناختي است و تنها تلاش مي كنند به مطالعۀ خود بازي رايانه اي بپردازند، اين پديده را به مثابه بازي موردمطالعه قرار مي دهند. يكي از نظريه هايي كه در عرصۀ مطالعات بازي هاي رايانه اي اهميت بسياري دارد، نظريه حضور است. اين نظريه كه هدف بازي رايانه اي را در يگانگي كاربر و شخصيت مي بيند، نظريه اي است كه مقاله حاضر به تبيين جايگاه آن در اين نظام مطالعاتي مي پردازد.