تحليل فضايي توزيع ناهمگون جمعيت در ايران

اين پژوهش به تحليل فضايي توزيع جمعيت در استان¬هاي كشور پرداخته است. هدف اين پژوهش تبيين نابرابري¬هاي جمعيتي به منظور كاهش اين نابرابري¬ها در منطقه¬اي و استاني كشور است. روش تحقيق اين پژوهش بر اساس ماهيت توصيفي - تحليلي بوده و از لحاظ هدف جزء تحقيقات كاربردي است. مباني نظري پژوهش موردنظر از طريق اطلاعات و اسناد كتابخانه¬اي جمع‌آوري‌شده‌اند. جامعه آماري موردمطالعه، جمعيت استان¬هاي كشور مي¬باشند. به‌منظور دستيابي به هدف تحقيق كه تحليل فضايي توزيع ناهمگون جمعيت است، از شاخص¬هايي جمعيتي سازمان آمار استفاده شده است. داده¬هاي موردنياز از نتايج تفصيلي سرشماري نفوس و مسكن سال 1385 و 1395 كشور به‌دست‌آمده‌اند. سپس با استفاده از نرم‌افزار AIC GIS و روش¬هاي تحليل فضايي آناليز تركيبي مورد تحليل قرار گرفته‌اند. نتايج نشان مي¬دهد ضرورت بازنگري در آرايش فعاليت‌هاي كلان اقتصادي- اجتماعي را از منظر عدالت اجتماعي در افقي درازمدت آتي مطرح مي‌كند. به‌نحوي‌كه بتوان جمعيت را در پهنه سرزمين به شكل متناسب‌تري توزيع كرد، ظرفيت‌هاي استفاده‌نشده را در زمينه‌هاي آب‌وخاك به كار گرفت، و از همه مهم‌تر تمركزهاي جديدي در پهنه سرزمين به وجود آورد كه با تكيه‌بر آن‌ها بتوان از فشار بر منابع در بخش‌هايي از سرزمين كاست و منابع جديدي را در ديگر نقاط به كار گرفت. اين مهم در صورتي متحقق خواهد شد كه به آمايش سرزمين به‌عنوان يك متدولوژي تأثيرگذار و اثربخش نگريسته شود و محور همه برنامه‌ريزي‌هاي پايين‌دست‌تر قرار گيرد.