زنان در پساتوسعه؛ رويكرد انتقادي زنان به توسعه

الگوهای متعارف توسعه دیرزمانی است كه مورد انتقادات فراوانی قرار گرفته است. نقد بر هژمونی توسعه هم شامل وجوه عملی آن و هم شامل وجوه نظری یا تئوریك توسعه است. در بعد عملی، توسعه به دلیل اثرات زیست محیطی، دخالت های شدید بر رفتارها و سازوكارهای تولیدی بومی، مورد انتقاد است و در بعد معرفتی، توسعه به دلیل سازوكارهای هژمونیك آن مورد نقد است. انتقاداتی كه بر توسعه از جنبه تئوریك و معرفت شناختی آن می شود، موجب ایجاد فضایی جدید شده كه برخی از آن با عنوان پساتوسعه (Post-Development) نام می برند. طلایه داران رویكرد پساتوسعه گرایی، عمدتاً از میان گروه هایی هستند كه مدعی اند توسعه و روندهای آن در بهبود زندگی آنها نقشی نداشته است و یا بیشترین آسیب را به آنها وارد كرده است؛ اقلیت های نژادی، قومی و زنان و هر كسانی كه از آنها به دیگران نام برده می شود. رویكرد زنان به توسعه اصولاً با نقد جریان اصلی توسعه از دهه 70 آغاز شد و تحولات درونی متعددی نیز داشته است. در این مقاله از بعد معرفت شناختی، انتقادات زنان بر توسعه در فضای پساتوسعه گرایی بررسی می شود.