معنا‎شناسي واژگان «ترس» در قرآن

از روش هاي نوين پژوهش در قرآن، معناشناسي واژگان قرآني است. در اين روش، پس از انتخاب كلمات كليدي قرآن، ميدان هاي معناشناسي هر واژه به همراه ارتباط سيستمي ميان آنها بررسي شده و برخي لايه هاي معنايي آيات ظاهر مي‎گردد. اين نوشتار درصدد است تا لايه هاي معنايي واژگان ترس در قرآن را كه عبارتند از: تقوي، خشيت، خوف، وجل، رهب، رعب، فزع و جبن را با توجه به روابط همنشيني در قرآن مورد تحليل و بررسي قرار دهد. بدين ترتيب كه ابتدا معناي هر واژه از منابع معتبر لغت جستجو شده سپس ذيل هر واژه، منتخبي از آيات مربوطه با ملاحظه بافت و سياق آيات از تفاسير معتبر روشن شده و از محور هم نشيني در فهم معنا و مصداق آيات استفاده شده است. به عنوان مثال «وجل»، درباره كسي به كار مي رود كه از چيزي احساس خطر مي كند و دلهره و اضطراب دارد. وجل ترس ممدوح است كه در رفتار مؤمنان و حتي پيامبران ديده مي شود «إنَّما المُؤمنُونَ إذا ذُكر َاللّه وَجِلَت قُلُوبُهُم وَ إذا تُلِيَت عَلَيهِم آياتُهُ زادَتهُم إيماناً) (أنفال، 8/2). رويكرد معناشناسانه واژگان ترس در قرآن درصدد است انسجام و پيوستگي معارف قرآن را روشن نمايد و معارف نهفته در باطن آيات را از طريق بررسي عبارات هم‎نشين كشف كرده و انديشه نظام دار بودن آن معارف را تقويت كند.