تحليل محتواي كليشه هاي جنسيتي در كتاب هاي اجتماعي پنجم و ششم دبستان

ترديدي نيست كه جنسيت فرد تاثير مهمي بر ساير جنبه‌هاي زندگي او خواهد داشت. اين امر صرف‌نظر از جامعه‌اي كه فرد در آن متولد شده، تقريبا̋ در همه جا صادق است و اغلب مهمترين اختلاف‌نظرها را بين صاحب نظران اجتماعي برانگيخته است. لذا هدف پژوهش حاضر تحليل هويت جنسي در كتاب‌هاي اجتماعي پنجم و ششم ابتدايي است. در اين مقاله سعي شده است با تحليل محتواي كتاب درسي، موضوع تبعيض جنسي، كشف شود تا با حصول شناخت از اين پديده‌ي تحقق يافته در متون درسي، مشخص شود كه چگونه نظام آموزش و پرورش و نهاد مدرسه در ايران، كليشه‌هاي جنسيتي بين دختر و پسر را بازتوليد و در ذهن دانش‌آموزان عادي‌سازي مي‌كند. در اين پژوهش از روش تحليل محتوا استفاده شده است و از بين كتب درسي دوره‌ي ابتدايي، كتابهاي اجتماعي پنجم و ششم ابتدايي به عنوان نمونه آماري انتخاب شدند. لذا دو كتاب مورد تحليل قرار گرفت. ابزار جمع‌آوري تحليل، فهرست تحليل محتوا بود كه بر اساس آن كار تحليل صورت گرفت. به منظور تجزيه و تحليل داده‌هاي اين پژوهش نيز روش شمارش فراواني استفاده شده، با مراجعه به هر كتاب، تعداد مولفه‌ها مورد شمارش قرار گرفته و گزارش شده است. نتايج نشان داد حضور تبعيض جنسيتي در كتاب‌هاي درسي بازتاب‌دهنده پيش داوري‌هاي جامعه، اين نهاد اجتماعي است كه مي‌تواند تبعيض جنسي دانش‌آموزان دختر و پسر را تقويت كند. بررسي موشكافانه صفات نسبت داده شده به زنان و مردان و همچنين تعداد تكرار اين صفات در متن كتاب‌هاي درسي ماهيت تبعيض‌آميز را تقويت مي‌كند