بن‌مايه‌هاي اساطيري در زرّين‌قبانامه

اسطوره نمايانگر فرهنگ و تمدن و آداب‌ورسوم و تفكر يك ملت در دوران كهن ماقبل تاريخ است كه نسل به نسل نقل شده و به‌صورت ميراثي ماندگار به نسل‌هاي بعدي رسيده است. در فهم عامه و برخي فرهنگ‌ها، اسطوره معني -آنچه خيالي و غيرواقعي است و جنبه افسانه‌اي محض دارد- يافته است؛ اما اسطوره را بايد داستان و سرگذشت مينوي دانست كه معمولاً اصل آن معلوم نيست و شرح عمل و عقيدة نهاد يا پديده طبيعي است به‌صورت فراسويي، كه دست‌كم بخشي از آن، از سنت‌ها و روايت‌ها گرفته شده و با آيين‌ها و عقايد ديني پيوندي ناگسستني دارد. زرّين‌قبانامه منظومه‌اي پهلواني از شاعري ناشناس است كه احتمالاً در دورة صفويه سروده شده است اين اثر همانند ساير حماسه‌ها تكرار اسطوره‌هاست؛ زيرا حماسه در زيرساخت خود هيچ‌وقت جدا از اسطوره نبوده است. در اين پژوهش كه به روش تحليلي توصيفي با استفاده از منابع كتابخانه‌اي انجام شده است سعي براين بوده كه بن‌مايه‌هاي اساطيري در اين اثر نشان داده شود. در اين پژوهش تعدادي از بن‌مايه‌هاي آن مورد بررسي قرار گرفته از جمله: اسطورة قهرمان؛ نيروهاي خير و شر يا اهورائي و اهريمني؛ كردارهاي پهلواني- اساطيري؛ ابزارهاي اساطيري؛ جغرافياي اساطيري؛ زمان اساطيري؛ باورها و آيين‌هاي اساطيري و درخت مقدس. حاصل كار نشان مي‌دهد كه اين حماسه با اسطوره آميخته است.