بررسي ماهيت و خواص يكي از گياهان ذكر شده در قرآن: سدر از ديدگاه گياهشناسي

*

بيان مساله: گياهان قرآني از مباحث مورد توجه پژوهشگران مي‌باشد، از جمله گياهان قرآني كه در مورد ماهيت آن ترديدهايي مطرح شده گياه سدر ميباشد، بعضي منظور از آن را درخت كنار و برخي درخت سدروس دانسته اند، اين دو گياه از لحاظ رده‌بندي گياه‌شناسي كاملاً متفاوت‌اند. براي رفع اين ترديد، نياز به قياس زيستي دقيق‌تر اين دو گياه و تطابق آن‌ها با آيات احساس مي‌شود. هدف پژوهش: در اين مقاله سعي شده با استفاده از تفاسير قرآني در مورد اين گياه و همچنين منابع گياه‌شناسي معتبر ماهيت گياه‌شناسي و خواص آن موردبررسي و تجزيه تحليل علمي قرار گيرد. روش و چگونگي انجام پژوهش: اين مطالعه در دو بُعد صورت گرفته، اول بررسي تفاسير موجود در خصوص اين گياه و احتمال‌هاي مطرح‌شده در خصوص ماهيت آن، دوم بررسي احتمال‌هاي مطرح شده در تفاسير از ديد علم زيست‌شناسي و قياس علميِ مورفولوژي، تاكسونومي و خواص دارويي و تغذيه‌اي. يافته‌ها و نتيجه‌گيري: براي سدر دو گياه كاملاً متفاوت بيان شده است، يكي جنس Ziziphus با حدود 45 گونه كه معروفترين آن‌ها گونه‌هاي Z. spina - christi است كه برگ آن به عنوان سدر مصرف مي‌شود و خود گياه به كنار شهرت دارد و ديگري جنس Cedrus با 6 گونه كه معروفترين آن‌ها C. libani مي‌باشد و به سدر لبنان مشهور است، اين دو گياه شباهتي به هم ندارند، اولي از گروه نهاندانگان دولپه‌اي است، مثمر و با خواص دارويي قابل توجه و دومي از گروه بازدانگان، غيرمثمر، اما سايه گستر و بسيار زيبا و تنومند، با توجه به آيه 16 سوره سبا، گياه كنار محتمل‌تر به نظر مي‌رسد، اما توصيف آمده در آيه 28 سوره واقعه به گياه سدروس نزديك‌تر مي‌باشد.