تأثير تاريخ كاشت و تقسيط كود نيتروژن بر روند پر شدن دانه در گندم دوروم

Effect of sowing date and nitrogen split on crop growth rate of durum wheat (Triticum turgidum var. durum)

به‌منظور بررسي تأثير تاريخ كاشت و تقسيط كود نيتروژن بر عملكرد و روند پر شدن دانه در گندم دوروم آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‎هاي كامل تصادفي در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه گنبد كاووس در سال زراعي 96-95 انجام شد. تيمارهاي مورد بررسي شامل تاريخ كاشت در سه نوبت 20 آبان، 20 آذر و 20 دي و تيمار مصرف كود نيتروژن به مقدار 200 كيلوگرم در هكتار با چهار تقسيط: 1) عدم كوددهي (شاهد)، 2) 25% كوددهي پايه و 25% در مرحله پنجه‎زني و 50% در مرحله ساقه‎دهي، 3) 50% كوددهي پايه و 25% در مرحله پنجه‎زني و 25% در مرحله ساقه‏دهي، 4) 25% كوددهي پايه و 50% در مرحله پنجه‎زني و 25% در مرحله ساقه‏دهي اعمال شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه تاريخ كاشت بر تمامي صفات مورد بررسي در سطح 1 درصد معني‎دار شد. عامل تقسيط نيتروژن نيز بر تمامي صفات به جز طول دوره پر شدن (عدم معني‎داري) در سطح 1 درصد معني‎دار شد. اثر متقابل تاريخ كاشت × تقسيط نيتروژن نيز اختلاف معني‎داري نشان ندادند. در بين تيمارهاي كودي مختلف، تقسيط كودي اول (25، 25 و 50 درصد) بيش‎ترين مقدار را در عملكرد و ساير صفات داشت. در مقايسه تاريخ‎هاي كاشت نيز بيش‎ترين عملكرد و اجزاي آن در 20 آبان مشاهده شد و با تأخير در كاشت عملكرد كاهش يافت.

In order to investigate the effect of sowing date and nitrogen fertilizer splitting on yield and crop growth rate in durum wheat, a factorial experiment was conducted in a randomized complete block design with a field experiment at Gonbad-e-Kavous University during 2017. The treatments consisted of sowing date in three replications on 20 November, 20 December and 20 January, and 200 kg/ha nitrogen fertilizer treatment with four replications: 1) no fertilization (control), 2) 25% basic fertilization and 25% The tillering stage and 50% in the stem elongation stage, 3) 50% basic fertilization and 25% in the tillering stage and 25% in the stemming stage, 4) 25% basic fertilization and 50% in the tillering stage And 25% in the stem elongation stage. Analysis of variance showed that sowing date was significant at 1% level for all traits. The nitrogen distribution factor was significant for all traits except the filling period (insignificant) at 1% level. Interaction effect of planting date × nitrogen distribution did not show any significant difference. Among different fertilizer treatments, the first fertilizer distribution (25, 25 and 50%) had the highest amount in yield and other traits. Comparison of sowing dates showed the highest yield and its components on 20 November and delayed planting performance.