كثرت¬گرايي؛ رويكردي در تعديل ساختاري نظام ترويج كشاورزي ايران براي ارتقاي هم-افزايي شبكه¬اي

نگاه تاريخي به تحولات ساختاري نظام خدمات كشاورزي در ايران حكايت از آن دارد كه به ويژه طي نيم قرن اخير، ساختار مزبور در تمامي زيرمجموعه¬هاي مربوطه از جمله در زيرنظام ترويج كشاورزي دستخوش تغيير و تحولات اساسي بوده است. در برهه زماني حاضر نيز، شرايط زمينه¬اي موجود و شوك¬هاي پيراموني از وضعيت بازارها گرفته تا اقليم ناسازگار، همچنان فشارهايي را بر پيكره نظام ترويج كشاورزي تحميل مي¬نمايند كه به نظر مي¬رسد حركت در مسير توسعه نظام ترويج كثرت¬گرا مي¬تواند پاسخ انطباقي هوشمندانه¬اي در اين خصوص به¬شمار آيد. چرا كه نظام ترويج دولتي با ساختار سلسله¬ مراتبيِ غيرمنعطف خود ديگر به تنهايي توان پاسخگويي به نيازهاي متنوع گروه¬هاي مختلف ارباب رجوع را نخواهد داشت. در همين رابطه، پژوهش حاضر كه به شيوه مطالعه اسنادي انجام شده است، با تكيه بر مفروضات بنيادين نظام¬ نوآوري كشاورزي (AIS) و نظام دانش و اطلاعات كشاورزي (AKIS)، سعي در جانمايي ضرورت پايه¬ريزي و توسعه يك نظام ترويج كشاورزي كثرت¬گرا در شرايط حال حاضر كشور دارد. يافته¬هاي پژوهش حكايت از آن دارد كه استقرار يك شبكه نهادي كثرت¬گرا به واسطه تجميع ظرفيت¬هاي كنشگران مختلف و توليد ارزش افزوده بالا، سطح پوشش خدمات ترويج كشاورزي را به لحاظ موضوعي و مكاني افزايش داده و در مقايسه با وضعيت نهادي موجود، مي¬تواند گزينه به مراتب مناسب¬تري براي پاسخگويي به نيازهاي در حال تحول جامعه ارباب رجوع ¬به حساب آيد. كاهش فشار مالي و كاري وارد بر دولت، تشويق رقابت ميان كنشگران مختلف، ارتقاي كيفيت خدمات، تقويت مشاركت بخش سوم، پيشبرد روحيه مردم¬سالاري و كمك به بهبود تعاملات حرفه¬اي ميان كنشگران مختلف فعال در نظام نوآوري كشاورزي، از ديگر دلايل ضرورت توسعه يك نظام ترويج كشاورزي كثرت¬گرا در كشور به شمار مي¬روند.