نقش مردم سيستان در انقلاب اسلامي

صاحب‌نظران علوم سياسي بر اين باورند كه حيات سياسي و اجتماعي هر جامعه مرهون مشاركت فعال همۀ اعضاي جامعه است و توسعۀ اجتماعي منوط به بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي بالقوه و بالفعل تمام اقشار نيروهاي انساني جامعه و مشاركت آگاهانه و متعهدانۀ آنان در تمام صحنه‌هاي اجتماعي است؛ اما همين نقش‌آفريني و مشاركتْ به نگرش اعضاي جامعه به هويت و جايگاه آنان، پذيرش اجتماعي آنان جهت ايفاي نقش و خودباوري‌شان در فراهم كردن زمينه‌هاي مشاركت وابسته است. مردم سيستان از سال‌هاي 1342 با ادبيات انقلاب آشنا شدند و به‌صورت مخفيانه در محافل خود از مواضع حضرت امام خميني رضوان‌الله‌عليه دفاع مي‌كردند و در تبليغ آن مي‌كوشيدند. اين آگاه‌سازي‌ها تا سال‌هاي قبل از انقلاب ادامه يافت و با استقرار روحانيان و سياسيان تبعيدي به زابل اوج بيشتري گرفت. چند ماه پيش از پيروزي انقلاب زابل به كانون مبارزه عليه رژيم شاه تبديل شد و موج اعتراضات اين شهر را فراگرفت. در اين مقاله ابتدا به مفهوم نقش مردم سيستان و ابعاد مختلف آن در انقلاب اسلامي پرداخته شده و سپس با ارائۀ تحليلي جامعه‌شناختي از قشر، نقش اقشار مختلف ازجمله روحانيان، فرهنگيان، دانشگاهيان، زنان، دانش‌آموزان و ساير اقشار سيستان در پيروزي انقلاب اسلامي مطالعه و بررسي شده است.