زمين شناسي، دگرساني، كاني سازي و ژئوشيمي محدوده معدن مس زنگالو

Geology, alteration, mineralization, and geochemistry of Zangalou copper mine area

معدن مس زنگالو در 65 كيلومتري شمال غرب شهر بردسكن در زون ايران مركزي و زيرزون سبزوار واقع شده است. زمين شناسي منطقه شامل رسوبات شبه فليشي (مارن و ماسه سنگ و توف)، سنگ هاي آتشفشاني گدازه اي (آندزيتي، تراكي آندزيتي و لاتيت-آندزيتي) و آذرآواري (برش آتشفشاني، توف و آگلومرا)، سنگ آهك ماسه اي و كنگلومرا مي باشد. چهار نوع آلتراسيون پروپيليتيك (كلريتي)، كربناتي، سريسيتيك و آرژيليك در سطح و در گمانه هاي حفاري منطقه شناسايي شد كه به زيرمجموعه هايي تقسيم مي شوند. كاني سازي از نظر زمين شناسي عمدتا در واحد آگلومراي آندزيتي و بخشي از آن در واحد هورنبلند آندزيت مگاپورفيري و هورنبلند پيروكسن آندزيت و همراه با آلتراسيون هاي پروپيليتيك- كربناتي و پروپيليتيك- كربناتي- سرسيتيك تشكيل شده است. ساخت و بافت هاي رگچه اي، پراكنده، پركننده حفرات سنگ ميزبان و جانشيني مهمترين اشكال كاني سازي در منطقه مي باشند. كاني سازي در منطقه به دو صورت مشاهده مي شود كه شامل كاني سازي سولفيدي اوليه (پيريت، كالكوپيريت، كالكوسيت) و كاني سازي زون اكسيدان (كووليت، مالاكيت، آزوريت، اكسيدهاي آهن مانند گوتيت، هماتيت، ليمونيت و كربنات آهن (سيدريت)) مي باشد. دامنه تغييرات عنصر مس از 70 گرم در تن تا 37/3 درصد متغير است كه بيشترين مقدار آن منطبق با واحد آگلومراي آندزيتي و آلتراسيون پروپيليتيك- كربناتي مي باشد نتايج آناليز عناصر ديگر نشان مي دهد كه مقدار طلا، سرب، روي، آرسنيك و آنتيموان پايين بوده كه نبود كاني هاي سرب، روي و آرسنيك دار اين مسئله را تاييد مي كند. ميزان نقره بين 47/0 تا 3/3 گرم در تن متغير است. منطقه مورد مطالعه از نظر نوع سنگ درونگير، نوع آلتراسيون، ساخت و بافت ماده معدني، نوع كانه ها و محيط زمين ساختي شباهت هايي را با كانسارهاي نوع مانتو نشان مي دهد.