بررسي دگرگوني هاي زمين شناسي، سايزموتكتونيك و ژئوتكنيك لرزه اي موجود در منطقه سلماس در اثر زلزله بزرگ ارديبهشت سال 1309 سلماس

پانزده ساعت پس از پيش لرزه سلماس در نيمه‎شب سه‎شنبه يا در حقيقت بامداد روز چهارشنبه 17 ارديبهشت ، زلزله اصلي با بزرگي 2/7 در ان واحد موجب تخريب كامل شهر سلماس و حدود شصت روستا در دشت سلماس و مناطق حاشيه آن شد. دامنه آسيب‎ها از دشت سلماس به دهستان قوطور خوي و مسير علياي زاب در تركيه كشيده شد. اين زلزله علاوه بر تخريب صد در صد شهر و كشته شدن 2500 تا 4000 نفر باعث نابودي آثار باستاني واقع در كل منطقه سلماس شد. مطالعات نشان مي دهد اين زلزله با گسلشي همراه بود كه هنوز هم قابل مشاهده است و مي توان آنرا بر روي زمين به گونه اي ناپيوسته در طول حدود شانزده كيلومتر از شمالغرب روستاي شورگؤل تا همسايگي كهنه شهر دنبال كرد. در 10كيلومتري شمال گسل سلماس يك چشمه آب گازدار هيجده درجه بوجود آمد. در نتيجه اين زلزله سطح ايستابي منطقه موقتاً بالا رفته و مناطق پست را آب فرا گرفت اما به زودي به سطح پيشين خود فرو نشست. آب درياچه اورميه كه خيلي پايين رفته بود به تدريج بالا آمد و زمين لغزشهاي متعدد در دره سلماس و در شيبهاي كوههاي اطراف سلماس و ساير مناطق رخ داد. ريزش در تپه هاي باستاني هفتوان تپه و ديريش تپه قابل ملاحظه بود.