شيوه‌هاي جبران خسارات وارده به اشخاص ثالث ناشي از حوادث هوايي در حقوق ايران و كنوانسيون‌هاي بين‌المللي

با عنايت به اينكه در حقوق هوايي كشور ايران چندان به حقوق اشخاص ثالث زيان‌ديده از حوادث هوايي ناشي از سقوط هواپيما توجه نشده است و درباره جبران خسارات وارده به آن‌ها خلأ قانوني وجود دارد، هدف مقاله حاضر، بررسي و تحليل جبران خسارات وارده به اشخاص ثالث ناشي از حوادث هوايي و شيوه‌هاي جبران آن در حقوق ايران و كنوانسيون‌هاي بين‌المللي مي‌باشد. نتايج پژوهش حاضر بيانگر اين است. شركتهاي هواپيمايي تعهد به جبران خسارت به اشخاص ثالث دارد. در قوانين عام مسئوليت مدني مانند مواد 504 و 528 قانون مجازات اسلامي 92 تمركز بر روي مسئوليت مدني خلبان در مقابل اشخاص ثالث زيان‌ديده است. خسارت توسط هواپيما وارد شده شركتهاي هواپيمايي را مسئول جبران خسارت وارده بر اشخاص ثالث دانسته لكن بي‌تقصيري بهره‌بردار و رعايت قوانين و مقررات ايمني را براي رهايي از مسئوليت او كافي دانسته است كه اين امر بيانگر استفاده از مبناي تقصير مفروض در مسئوليت است. خسارات وارده در كنوانسيون‌هاي بين‌المللي نه‌تنها شامل برخورد بدنه هواپيما يا اجزاء آن با اشخاص، اموال و حيوانات روي زمين مي‌شود، بلكه شامل پرتاب اشياء و انسان از هواپيما نيز مي‌گردد. شركت‌هاي هواپيمايي موظف‌اند كه مسئوليت قانوني خود در برابر اشخاص ثالث را نزد شركت‌هاي معتبر، بيمه نمايند. كشور ايران براي اينكه در زمينه خسارات وارده بر اشخاص ثالث از سوانح هوايي قوانين متحدالشكلي با ساير كشورها داشته باشد، بايد به كنوانسيون بين‌المللي ملحق شود و از آن‌ها براي وضع قوانين داخلي در جهت حمايت از زيان ديدگان ثالث از حوادث هوايي استفاده كند.