پيش بيني عقب زدگي حاصل از انفجار معادن روباز به روش بهينه سازي ازدحام ذرات

عقب ­زدگي يكي از چالش برانگيزترين مشكلات عمليات انفجار معادن روباز است. بروز اين پديده علاوه بر مشكلات ايمني، سبب تحميل هزينه ­­هاي اضافيِ پايدارسازي بر پروسه‌ي معدن­كاري و به ­طور غير­مستقيم موجب افزايش هزينه ­هاي خردايش مي‌شود. بررسي ويژگي ­هاي ساختماني و زمين­شناسي توده ­سنگ، مشخصات خرج، هندسه ­ي پله ونحو ه ­ي اجراي توالي دوره اي انفجار از مهم­ترين عوامل در بهبود نتايج انفجار هستند. متخصصين انفجار با در نظر گرفتن عوامل فوق و ارزيابي اقتصادي پروژه اقدام به مهار كامل عقب ­زدگي و يا بهبود و تعديل آن مي­ نمايند. در اين مقاله با استفاده از روش بهينه­ سازي ازدحام ذرات ( (Particle swarm optimization با پارامترهاي ورودي شامل بارسنگ، فاصله‌داري، گل‌گذاري و خرج ويژه، پارامتر خروجي (عقب­ زدگي) پيش ­بيني شده است. روش بهينه ­سازي ازدحام ذرات به دو صورت معادلات خطي و غيرخطي درجه دوم انجام شده و ضرايب محاسبه شده با روش مذكور با نتايج رگرسيون خطي و غير خطي مقايسه شده است. نتايج حاصله از اين مقايسه نشان مي­دهد مدل درجه دو ازدحام ذرات با ضريب همبستگي 97/ 0 براي پيش­ بيني عقب­ زدگي در مقايسه با روش­ هاي بكار گرفته شده در اين مطالعه از عملكرد بهتري برخوردار است.