بررسي تأثير عدم قطعيت در بهينه سازي و ريسك عملكرد سازه هاي كنترل سيلاب (مطالعه موردي حوضه آبريز عمارت-قوچان)

علي رغم اينكه مهار سيلاب يكي از ضروريات مهم پروژه هاي بزرگ توسعه منابع آب است؛ كمبود و نقص آمار، ماهيت تصادفي فرآيندهاي طبيعي و عدم استفاده از روش هاي پيشرفته ي هيدرولوژيكي موجب بروز عدم قطعيت و ريسك زيادي در عملكرد سيستم هاي آبي و در نتيجه عدم بهينگي طراحي ها مي شود. بنابراين هدف اصلي اين مقاله، تدوين يك مدل تلفيقي شبيه سازي هيدروليكي و هيدرولوژيكي به منظور بررسي دو منبع اساسي عدم قطعيت در مهندسي منابع آب با بهره گيري از روش تحليل عدم قطعيت مونت كارلو (MCS) و ارائه ي طرح بهينه ي سازه ي كنترل سيلاب مي باشد. براي اين منظور مدل هيدروليكي WMS HEC-RAS براي محاسبه ي ارتفاعات پروفيل سطح آب رودخانه و مدل هيدرولوژيكي WMS HEC-1 براي مدل سازي بارش- رواناب استفاده گرديد. با تلفيق نتايج دو مدل و استفاده از الگوريتم محاسباتي مونتكارلو، هيدروگراف تصادفي سيلاب توليد و در نهايت ارتفاع بهينه ي سازه ي سد براساس تحليل اقتصادي و بر مبناي ريسك محاسبه و تعيين گرديد. مطالعات تحقيق حاضر بر روي بند خاكي موجود در حوضه آبريز عمارت- قوچان انجام گرفته است. نتايج ارزيابي ارتفاع طرح شده ي سد با مدل پيشنهادي در تحقيق، با ارتفاع لحاظ شده براساس قطعيت نشان مي دهد كه ارتفاع سد به اندازه ي 1/1 متر افزايش يافته است. با توجه به روند پژوهش كه در پي مدل سازي، تحليل و بررسي عدم قطعيت هاي موجود در طراحي يكي از متداول ترين سازه هاي كنترل سيلاب (سد) مي باشد، نتايج مدلسازي حوضه تحت عدم قطعيت منجر به افزايش راندمان و بهره وري در كنار كاهش ريسك پروژه گرديد.