جايگاه و نقش فرضيه در پژوهش هاي علوم رفتاري و روانشناسي

آيا فرضيه (پاسخي ارتجالي كه محقق آگاه و مجرب در پاسخ به پرسش تحقيق ارايه مي كند) براي همه ي تحقيقات لازم است اين پرسشي است كه پاسخ به آن براي آشنايي با ويژگي ها و عناصر تحقيق علمي ضروري است. روش شناسان تحقيق در مواضع مختلف و درجاي جاي مباحث خود اشارات و تصريحاتي دارند كه نشان مي دهد فرضيه براي همه ي انواع تحقيق نيست و اساسا ارايه ي آن در بعضي موارد امكان ندارد. نوشته ي حاضر مي كوشد با اتكا به منابع دست اول در روش تحقيق مستنداتي براي نكته ي مزبور جمع آوري كند و تفاوت بين انواع مختلف تحقيق را نشان دهد. محققان تحقيقات توصيفي و اكتشافي را متفاوت با تحقيقات تبييني مي دانند و تنها در تحقيقات تبييني پاي فرضيه را باز مي كنند. آنان معتقدند كه در تحقيقات توصيفي نيازي به فرضيه نداريم ؛ چنان كه در تحقيقات اكتشافي فرضيه پردازي ممكن نيست.