حق كودكان در داشتن آينده باز در ميزان اخلاق زيستي

با معرفي فناوري‌هاي نوين كمك باروري به دنيا به همراه توجه ويژه نظام حقوقي كشورهاي غربي به موضوع حقوق بشر، موضوع حقوق كودك در اين فرآيندها يكي از چالش‌هاي جدي در عرصه اخلاق زيستي است. يكي از حقوق معنوي كودكان، حق داشتن آينده‌اي باز و آزاد است كه به بيان‌هاي مختلفي از سوي دانشمندان مطرح‌شده است. پژوهش حاضر با روش توصيفي- تحليلي در پي پاسخ‌گويي به اين سؤال است كه مفهوم حق آينده‌اي باز چيست و بر چه مباني مبتني است و چه انتقادهايي به آن وارد است؟ به نظر مي‌رسد تمامي آنچه به‌عنوان حق داشتن آينده باز يا عناوين ديگر بيان مي‌شود، به همان حق آزادي و استقلال فردي بازمي‌گردد كه در زمينه و چارچوب جبرگرايي ژنتيكي جنبه حق به خود گرفته است، درحالي‌كه اساساً جبرگرايي انديشه‌اي فاسد است كه نمي‌تواند مبناي درستي براي ايجاد و استيفاي يك حق باشد؛ يعني با اين نظريه نمي‌توان استيفا و اجراي حق را تضمين نمود. به‌علاوه، در ديدگاه اسلامي نيز اين حق هيچ مبناي منطقي و عقلاني قابل دفاع ندارد، زيرا اسلام اساساً با وضع قوانين صحيح و به¬جا تا حد ممكن از تزاحم حقوق كودكان والدين ممانعت به عمل مي‌آورد و درنهايت، در صورت بروز آن، راهكارهاي حل تزاحم را مطرح مي¬نمايد. به‌علاوه، اين حق مبتني بر مجموعه‌اي از احتمالات است كه قابل‌اثبات نيستند.