هويت و فضاي شهري: مكان خاطره و بازتوليد هويت جمعي در اصفهان

Identity and Urban Space: Place of Memory and Reproduction of Collective Identity in Isfahan

هويت يك جامعه و حافظه ي جمعي آن نه تنها از طريق مواردي همچون ادبيات، آيين هاي مذهبي، مراسم ها و جشن هاي ملي و مسابقات ورزشي توليد و بازتوليد مي شود بلكه فضاي شهري نيز از خلال مكان خاطره و فضاهاي تجربه و عمل، زمينه تقويت و تداوم هويت جمعي را فراهم مي كند. هدف اصلي پژوهش حاضر مطالعه ي مكان خاطره به مثابه يكي از عوامل تاثيرگذار بر شكل گيري، تداوم و تقويت هويت جمعي است. پژوهش حاضر مبتني بر پيمايش بوده و جامعه ي آماري آنرا كليه ي شهروندان 15 سال به بالاي شهر اصفهان تشكيل مي دهند كه سابقه ي سكونت چندين ساله در شهر دارند و تجربه ي زيسته ي كافي براي پاسخگويي به سوالات تحقيق را داشته اند. حجم نمونه تحقيق 650 نفر مي باشد كه به روش نمونه گيري سهميه اي و با ابزار پرسشنامه مورد مطالعات قرار گرفتند. بر اساس يافته ها ملاحظه شد كه مكان هاي تاريخي شهر اصفهان از قبيل مجموعه نقش جهان، سي و سه پل و پل خواجو با اختلاف زياد به عنوان سه مكان خاطره ي اصلي شهروندان بودند كه افراد در آنها تجربه و خاطره اي از گذشته دارند. نكته ي جالب توجه اينكه نتايج مرتبط با اين مكان ها براي گروه هاي مختلف سني پايداري نشان مي دهد و تقريبا همه گروه هاي سني مكان خاطره ي اول آنها در اصفهان مكان هاي تاريخي مي باشد. اين پيوستگي ميان نسل هاي مختلف حكايت از نقش مكان خاطره و فضاي شهري در بازتوليد هويت جمعي دارد.