نظام اصطلاحي مولوي در مثنوي

Terminology System of Mowlavi in Masnavi-

جهاني كه در مكتب عرفان معرفي مي شود جهاني بي سابقه، ناشناخته و حاصل كشف و شهود عرفاني است. بنابراين زبان متعارف و علمي، قادر به توصيف و تعريف اين دنياي شگفت انگيز نيست. عارف براي فهم پذير كردن تجربه هاي شهودي خود ناچار به خلق زباني تازه مي شود. زباني كه دربردارندۀ واژگان و تركيبات و اصطلاحات تازه اي است. به دليل اهميت اين موضوع در اين مقاله سعي شده است تا تأثير تفكر و نگرش جديد مولوي در ساخت زباني جديد كه حاصل تجربه هاي عرفاني اوست، تحليل شود. براي اين منظور به بررسي نظام اصطلاحي مولوي در مثنوي پرداختيم و نشان داديم كه در مثنوي با سه حوزۀ اصطلاحي روبه رو مي شويم: نخست، اصطلاحاتي فلسفي و كلامي كه مولوي از آن ها در بافت عرفاني استفاده مي كند و كاركرد اين اصطلاحات در مثنوي كاركردي متفاوت با زمينۀ كاربردي اصلي آن هاست. دوم، اصطلاحات مربوط به حوزۀ قرآن و حديث است كه مولوي با فرايند تأويل، دايرۀ معنا شناختي اين اصطلاحات را توسع بخشيده و به آن ها كاركردي معرفتي داده است. سوم، اصطلاحاتي است كه ساختۀ خود مولوي بوده و حاصل بينش و تفكر خاص اوست. اين اصطلاحات جديد در مثنوي از طريق سه رويكرد تفكر دو سويه نگر، تفكر مبتني بر باطن گرايي و نمادپردازي ساخته شده اند.