تحليل تشبيه در نهج البلاغۀ حضرت علي(ع) ( خطبۀ 165 و 30 حكمت از حكمت هاي حضرت)

نهج البلاغۀ حضرت امام علي(ع) بي شك يكي از آثار ماندگار بشري است كه آن را مي توان كتاب زندگي نام نهاد و مفاهيم عالي توحيدي، اخلاقي، اجتماعي و سياسي، در آن به بهترين شكل و با استفاده از صور خيال، به خصوص تشبيه، تبيين شده و به انسان هاي مؤمن وخردمند هديه گرديده است. علي(ع) با استفاده از تشبيه- بيشتر محسوس به محسوس- سعي كرده است مفاهيم ديني، فلسفي، حكمت و موعظه را به ذهن انسان نزديك كند و الحق در اين راه موفّق بوده است؛ طوري كه پس از قرن ها كلام آن حضرت، آبشخور جان انسان هاي آزاده و خردمند است. به درستي، مرحوم سيّد رضي، تدوين كنندۀ خطبه ها و حكمت هاي حضرت علي عليه السّلام، اسم اين كتاب را« نهج البلاغه» گذاشته است؛ چون بلاغت آن در اوج كمال است و بعد از قرآن همتايي ندارد؛ طوري كه آن را برادر قرآن دانسته اند. تشبيه هاي نهج البلاغه( در محدودۀ مشخّص شده) بيشتر محسوس به محسوس و مؤكّد است و اين به خاطر نزديك كردن مفاهيم عالي به ذهن شنوندگان و خوانندگان است. حضرت علي(ع) اغلب خطبه ها و حكمت ها را بالبداهه مي گفت و كلامش به معناي خاصّ كلمه، به مقتضاي حال است.