تبيين مفهوم ادبيات كودك بر اساس نظريه‌ي خواننده‌ي ضمني

Explaining the concept of children s literature based on the theory of of implied reader

پژوهش‌هاي علمي بايد دقيق، قابل‌تعميم و انعطاف‌پذير باشند؛ «در هر پژوهش اين شرط مهم است كه آزمايش موردنظر به‌اندازۀ كافي تكرار شود تا امر تعميم و استنباط امكان‌پذير باشد.» تا زماني كه تبيين و نقد ادبيات كودك بر پايۀ نظريه‌هاي عملي نباشد دستاوردهاي آن ذوقي، شخصي و غيرقابل استناد خواهد بود. مسئله اين پژوهش آسيب‌شناسي مفهوم سنتي ادبيات كودك است كه كمترين وابستگي را به متن و اثر ادبي دارند و اغلب مفهوم كودك بيرون از اثر ادبي منظور مي‌گردد و بيشتر بر مشخصه‌هاي بروني اثر ادبي استوارند. هدف از اين پژوهش تبيين مفهوم ادبيات بر اساس مقولۀ «خوانندۀ ضمني» نظريه ساختارگراي دانش روايت شناختي است. بر اساس نتايج پژوهش مفهوم كودك بيشتر از آنكه در هنگام آفرينش اثر ادبي موردنظر باشد و اثري با قصد و نيت قبلي براي كودك آفريده شود در هنگام خوانش و استقبال كودك از اثر ادبي ظهور مي‌كند. در هر اثري كه دريكي از سه لايۀ متن (نويسنده-خواننده ضمني، راوي-روايت‌نيوش و كنشگران)، شخصيت كودك حضورداشته باشد و چشم‌انداز كودك محاكات شود و با استقبال كودكان مواجه شود، آن اثر اين بخت را يافته تا در زمرۀ ادبيات كودك محسوب شود. استقبال مخاطبان در دوره‌ها و نسل‌هاي مختلف ملاكي معتبر در ارزيابي ادبيات كودك محسوب مي‌شود