تمثيل داستاني در غزليّات شمس تبريزي

تمثيل از جمله آرايه هاي ادبي است كه همواره مورد توجه محقّقين قرار گرفته است. اين آرايه موجب تقويت كلام و قدرت گوينده و فهم بيشتر مطلب مي‌گردد. مولانا از جمله شعراي بزرگ عرصۀ ادبيات فارسي است كه از اين صنعت استفادۀ فراوان كرده است و تمثيل داستاني جايگاه مهمي را در تبيين موضوع در آثار او دارد. در اين پژوهش به بررسي تمثيل‌هاي داستاني در غزليات شمس پرداخته شده است و اين تمثيل‌ها از منظر انواع، اهداف ، ماهيت و كاربرد آن‌ها مورد بررسي قرار گرفته‌اند. نتايج حاصل از پژوهش گوياي آن است كه مولانا در غزليات شمس در عين رمز آلود بودن برخي غزل‌ها، به وفور از تمثيل داستاني استفاده كرده است. او از انواع تمثيل از جمله تمثيل قرآني، تمثيل گفتگو، تمثيل‌هاي رمزي، تمثيل پيامبران، تمثيل عاميانه، تمثيل حيوانات، تمثيل حقيقي، تمثيل انتزاعي و ... بهره برده كه در اين ميان تمثيل قرآني و حيوانات بيشترين كاربرد را داشته است. اكثر اين تمثيلات يا نكته اي اخلاقي را در دل خود دارند و يا سخن از يك نوع مكاشفۀ عرفاني به ميان مي‌آورند.