سرمايه اجتماعي، اصل «كرامت انساني» و حقوق شهروندي

شهروندي دموكراتيك با تأكيد بر حقوق شهروندي، از ملزومات اساسي جوامع خواهان دموكراسي واقعي است و يكي از عوامل تثبيت و گسترش شهروندي و به دست آوردن حقوق شهروندي، سرمايه اجتماعي مي‌باشد. از سوي ديگر، يكي از مباحث مهم در عرصه حقوق (حقوق شهروندي) و اخلاق (اخلاق فردي و اجتماعي)، مباني و اصولي است كه اخلاق و حقوق شهروندي بر آن مبتني است. به طور كلي هر مكتبي فعاليت هاي حقوقي و اخلاقي خود را بر مبنا و اصل مبتني مي سازد و اين اصل و محور به منزله اصل مادر است كه ديگر اصول از آن منشعب مي شوند. با توجه به اين كه محور اصلي حقوق و اخلاق در اسلام كرامت و حرمت انسان است، جايگاه و منزلت كرامت انساني در چارچوب نظام اخلاقي-حقوقي اسلام روشن مي شود. در واقع، هر يك از عناصر نظام اخلاقي و حقوقي مانند اهداف، روش ها، اصول و...، به نحوي بايد متأثر از اصل حرمت و كرامت انسان باشند. از اين جهت، تأثير عنصر كرامت در ديگر عناصر اخلاقي و حقوقي تعيين كننده است. بر همين اساس، نويسنده در اين مقاله بر آن است تا كرامت انساني را به عنوان پايه و اساس حقوق شهروندي و مباني آن را تبيين نموده و سپس نتايج اين اصل را در حوزه شهروندي مورد بررسي قرار دهد.