آسيب‌شناسي كاربست نظريه در پايان‌نامه‌هاي كارشناسي ارشد علوم سياسي

استفاده از نظريه به‌عنوان حاصل همگرايي علمي بشر در طول زمان كه هرچه از آن بگذرد تكامل يافته و دقيق‌تر و كارآمدتر مي‌شود و به‌نوعي مانع از طي كردن دوباره‌ي مسير مي‌شود، در پايان‌نامه‌هاي علوم انساني و به‌خصوص علوم سياسي اهميت ويژه‌اي دارد به‌طوري‌كه كاربست دقيق روش و نظريه تا حد زيادي اعتبار علمي يك اثر علمي را نشان مي‌دهد. استفاده از نظريه با تعابير مختلفي مانند چارچوب نظري، الگوي نظري، مباني نظري؛ بحث نظري و ادبيات نظري در پايان‌نامه‌ها مطرح مي‌شود كه البته با آسيب‌هايي همراه است. اين مقاله درصدد است با بررسي تعدادي از پايان‌نامه‌هاي كارشناسي ارشد رشته علوم سياسي به‌صورت نمونه‌گيري تصادفي با استفاده از روش فراتحليل به شناسايي آسيب‌هاي كاربست نظريه در پايان‌نامه‌هاي علوم سياسي و ارائه توصيه‌هايي در خصوص كاهش و حذف اين آسيب‌ها بپردازد. يافته‌هاي مقاله نشان مي‌دهد پايان‌نامه‌هاي علوم انساني و به‌خصوص علوم سياسي دچار آسيب‌هايي از قبيل نبود درك درستي از مفهوم و جايگاه نظريه در پايان‌نامه، عدم به‌كارگيري نظريه در تحليل، عدم كاربست صحيح نظريه در چارچوب تحليلي، نبود مطالعه و تحليل كافي و بهره‌گيري كليشه‌اي از نظريه‌ها، خلط بين روش و نظريه، نبود يكپارچكي مطالب متناسب با چارچوب نظري، ضعف نتيجه‌گيري و نتايج ناكارآمد؛ مي‌شوند. در پايان و به‌عنوان نتيجه‌گيري پس از جمع‌بندي آسيب‌ها، توصيه‌هايي از قبيل ارائه آموزش‌هاي صحيح در دروس روش تحقيق، معرفي مقالات و پايان‌نامه‌هاي موفق در كاربست نظريه و تقويت مهارت‌هاي مقاله‌نويسي قبل از مرحله‌ي نگارش پايان‌نامه‌هاي كارشناسي ارشد؛ به‌عنوان برخي از راهكارهاي قابل ارائه براي ارتقاي كيفي اعتبار علمي پايان‌نامه‌هاست.