عوامل شكل‌گيري مدارس خارجي در ايران با تأكيد بر نقش فرهنگي اين مدارس در اصفهان

مدرسه‌هاي ميسيونرهاي مذهبي، از اولين مدارسي است كه به سبك نوين در ايران عصر قاجار تأسيس شده‌اند. به نظر مي‌رسد شيوه آموزش مكتب‌خانه‌اي نمي‌توانسته است همپاي تمدن غرب، آموزش دهنده جوانان ايراني باشد؛ بدين خاطر ارتباط ايرانيان با اروپا و رفت‌وآمدهاي سفيران و بازرگانان و دانشجويان به غرب، زمينه‌ساز ساخت مدرسه‌هاي نوين در ايران شد، تا ايراني همپاي غرب در عرصه‌هاي علمي و فرهنگي گام گذارد. در اين مقاله، با روش كتابخانه‌اي و به شيوه توصيفي ـ تحليلي ضمن معرفي مدرسه‌هاي خارجي، به پاسخ‌گويي اين يرسش‌ها پرداخته شده است: 1. چه عواملي زمينه‌ساز شكل‌گيري مداس خارجي در ايران بود؟ 2. تأسيس اين مدارس چه نقشي در تحولات فرهنگي ايران به‌خصوص اصفهان داشته است؟ بر اساس بررسي‌هاي اجمالي، يافته‌هاي تحقيق در پاسخ به دو پرسش فوق بدين قرار است، كه علاوه بر شكست‌هاي ايران در جنگ با روسيه و آشكار شدن عقب‌ماندگي ايران بر دولت‌مردان ايراني، نفوذ اروپاييان در ايران و وجود اقليت‌هاي مذهبي و گسترش و توسعۀ صنعت در جهان، از جمله عواملي بود كه در شكل‌گيري و تأسيس مدرسه‌هاي خارجي در ايران نقش داشته است. وجود اين مدارس به‌خصوص در اصفهان در هويت‌بخشي هم به ارامنه، هم مسلمانان و هم يهوديان ساكن اصفهان و ساخت مدرسه و بيمارستان و انجام امور خيريه تأثير شگرفي داشته است.