تحليلي بر جايگاه هنرمند در مثنوي مولوي و منطق الطير عطار

هدف از اين مقاله تعيين نمودن جايگاه هنر در آثار عرفا و حكمايي است كه كمابيش در آثار خود به بررسي اين موضوع پرداخته‌اند از جمله دو عارف و حكيم بزرگ ايراني، با نام‌هاي مولانا جلال الدين محمد بلخي و فريدالدين عطّارنيشابوري است. از اين روي با توجه به اعتبار جهاني آنان تلاش كرده ايم تفاوت‌ها و شباهت‌هاي موجود در آثار اين دو عارف بزرگ كه به گفته‌ي برخي شارحان و پژوهشگران، مولانا از عطّار تاثير پذيرفته است را مورد مطالعه قرار دهيم. نوع تحقيق از نظر هدف، بنيادي نظري و روش انجام تحقيق، توصيفي- تطبيقي است. روش گردآوري اطلاعات، كتابخانه‌اي مي باشد و جامعه ي پژوهش، دو كتاب ارزشمند مثنوي معنوي مولانا و منطق الطير عطّار است كه به صورت گزينش ابيات مربوط به هنر و اصطلاحات هنري و از باب تحليل محتواي كيفي تجزيه و تحليل شده است. نتايج حاصل شده از پژوهش پيش روي با توجه به ابيات مستخرج شده را مي توان اين‌گونه ارزيابي كرد كه انسان جلوه‌اي از روح خداوندي است و نقش اصلي در آفرينش دارد. انسان با توجه به فطرت و روح پاك خويش مي تواند با صيقل دادن دل پذيراي حق و حقيقت باشد و در انتها منجر به هنرمند شود و به هنرپردازي دست زند. همچنين از ديدگاه دو شاعر عارف ايراني، هنر همان كمال، فضيلت، ارزش و به نوعي راه معرفتي است كه از روح هنرمند سرچشمه مي‌گيرد و بدون وي، اثر هنري ارزش و وجودي نخواهد داشت.