تكنيك‌هاي تراش و ترصيع گوهرها در جواهرات سلطنتي ايران در دورۀ قاجار

تكنيك تراش و ترصيع از شيوه‌هاي اصلي تزيين در امر جواهرسازي محسوب مي‌شود. نحوۀ اجراي اين دو تكنيك متنوع به‌نظر مي‌رسد و هدف از بررسي آنها، شناخت بخشي از تاريخ سنت جواهرسازي ايران است. بر اين اساس موضوع مقالۀ حاضر معرفي و بررسي شيوه‌هاي رايج در دو تكنيك تراش و ترصيع در جواهرسازي دورۀ قاجار است. بدين منظور برخي اشياء خزانۀ جواهرات ملي ايران مورد مطالعه و ارزيابي قرار گرفته است. اين پژوهش به شيوۀ توصيفي تحليلي و برمبناي مشاهدات ميداني و مطالعات كتابخانه‌اي نوشته شده است. نتايج اين مقاله نشان مي‌دهد در جواهرات سلطنتي ايران طيف وسيعي از تكنيك‌هاي تراش و ترصيع استفاده شده است. اين طيف وسيع در فن تراش شامل قديمي‌ترين نوع آن يعني سفتن گوهر، تراش دامله و فلامك و جديدترين انواع آن شامل اشكال اوليه تراش برليانت مي‌شود. در فن ترصيع نيز مي‌توان به گوهرنشاني‌هاي ابتدايي همچون دورديوار و انواع امروزي‌تر مانند ترصيع چنگ اشاره كرد. همچنين از كنار هم قرار گرفتن روش‌هاي سنتي و فرنگي شكل خاصي از هنر-صنعت جواهرسازي در دورۀ قاجار شكل گرفت كه تا پايان اين دوره در جواهرسازي آن مشاهده مي‌شود.