شرايط سياسي، اجتماعي و فرهنگي ايران و نقش آن بر پيدايش و تكامل خط نستعليق

پژوهش پيش رو مطالعه شرايط سياسي، اجتماعي و فرهنگي ايران از اواخر سده هفتم تا سده سيزده هجري است و نقش اين جريانات بر سرچشمه پيدايش و تكامل خط نستعليق است. پژوهش حاضر سعي دارد تاثير اين جريانات را بر تجميع روح اراده ملي ايرانيان و ايجاد ابداع و نوآوري در شرايط زماني فوق را مورد شناسايي قرار دهد. سپس خط سيرتاريخي هنرمندان نستعليق نويس در اين مقاله به تصوير درآمده است، براي آساني كار پژوهشگران و دانشجويان براي شناخت هنرمندان نستعليقنويس. از ديگر اهداف اين مقاله نگاهي كوتاه به زيباييشناسي و تناسبات در خط نستعليق و شناخت دورههاي زماني اين خط در عصر قاجار است. پژوهش حاضر با هدف مطالعه كاربردي و با رويكرد توصيف تاريخي است. با استفاده از ابعاد تاريخي و اجتماعي جامعه در زمان پيدايش خط نستعليق بر اساس شاخصههاي تاريخي انجام شده است. نتايج پژوهش نشان داد كه با توجه به شرايط تاريخي و اجتماعي بويژه در قرون هفتم تا نهم، روح مليگرايي و بازگشت به شكوه گذشته در ايران به اوج رسيد و براي رسيدن به اين اوج و شكوفايي ابداع خطي جديد با تمام خصوصيات روحي ايرانيان به نظر همگان رسيد و اين اراده ملي در ديگر هنرها و ادبيات نيز به فراواني ديده ميشود. خط نستعليق فراز و نشيبهاي بسياري را در دوران هفتصد ساله خود پشت سرگذاشته است و خطي است كه نشان از روح والاي ايرانياني دارد كه براي نشان دادن شأن خود در تاريخ به اثبات هنر و فرهنگ خود ميپردازند.