تبيين جايگاه رسانه در اخلاق اسلامي براساس اصل قرآني تسخير

براساس آيات قرآن كريم، نسبت انسان با طبيعت نسبت تسخيري است. در تبيين فلسفي، اين اصل را مي‌توان منطبق‌بر «فاعليت بالتسخير» دانست. تمايز اين نحوه فاعليت با «فاعليت بالقسر» بيانگر اين نكته است كه نوع انسان باتوجه‌به جايگاه وجودي كه در هستي دارد، داراي قواي گوناگوني است كه مي‌تواند به‌وسيله آنها طبيعت را در جهت تحقق اهداف خويش به استخدام بگيرد. اين توانايي در انسان موجب ساختن ابزار و وسايل گوناگون به‌منظور تحقق اهداف و مقاصد گوناگون مي‌شود. رسانه و سايل ارتباطي نيز ازجمله اين ابزار هستند. تبيين مطلب فوق مي‌تواند اساسي براي مواجهه اخلاقي با رسانه باشد؛ زيرا در كاربرد اين ابزار، قواي شناختيِ جزئي يعني واهمه و متخيله كه از قواي نفس هستند، به‌كار گرفته مي‌شوند و استفاده از اين قوا علاوه‌‍‌بر التزام به اخلاق عمومي نيازمند پايبندي به قواعد و دستورات اخلاقيِ خاصِ برخاسته از نسبت تسخير است تا انسان را از انحراف، اعتدال نفس و همچنين طغيان و افسارگسيختگيِ اين قوا مصون و محفوظ دارد.