بررسي تاثير شرايط جغرافيايي بر توليد و ترسيب موسيلاژ كلاله زعفران (مطالعه موردي؛ شهرستان هاي مهم توليد زعفران در استان خراسان رضوي)

هدف اين پژوهش بررسي خصوصيات كمّي موسيلاژي كلاله زعفران و تاثير شرايط جغرافيايي بر اين متابوليت ثانويه بود. بدين جهت مزارعي با شرايط ادافيكي و مديريتي مشابه در يازده شهرستان استان خراسان رضوي انتخاب شد. پس از برداشت محصول، سه پارامتر مهم موسيلاژي شامل فاكتور تورم، درصد موسيلاژ و شاخص تورم موسيلاژ مورد ارزيابي قرار گرفت. بر اين اساس ميزان فاكتور تورم موسيلاژ زعفران در تيمارهاي زاوه، تربت‌حيدريه، كوه‌سرخ، كاشمر و فريمان داراي اختلاف معني‌داري نبودند. با اين حال زاوه و كوه‌سرخ بيش ترين و مشهد كم ترين مقدار تورم موسيلاژ را داشتند (به ترتيب 4/10 و 8 ميلي‌ليتر). همچنين كوه‌سرخ بيش ترين و تربت‌جام كم ترين درصد موسيلاژ را نشان داد (به ترتيب 07/0 و 01/0 درصد). روابط رگرسيوني اين تحقيق مشخص كرد مقدار موسيلاژ (R2=0.80) بيش از فاكتور تورم (R2=0.58) تحت تاثير ارتفاع مزرعه از سطح درياي آزاد قرار مي‌گيرد. با استناد به نتايج اين پژوهش استنباط مي‌گردد مختصات جغرافيايي و عوامل مرتبط (مانند دما و رطوبت) نقش مهمي در توليد و ترسيب موسيلاژ كلاله زعفران ايفا مي‌كند.