راهكارهاي مهار قدرت از ديدگاه آيات و روايات در نظام مردم¬سالار ديني

از آن¬جا كه معمولاً قدرت و قدرت¬طلبي، استبداد و فسادانگيزي را در پي دارد، انديشمندان علوم سياسي و فلسفه سياست بحث كنترل قدرت را به عنوان يك موضوع مهم مورد توجه قرار داده¬اند. در نگاه كلامي شيعيان نيز فلسفه اصلي عصمت انبياء و اهل بيت - در كنار نقش هدايت¬گري و جلوگيري از انحراف بشر- در بعد سياسي بازدارندگي از استكبار و استبداد است. آن¬چه به عنوان سوال اصلي اين پژوهش بدان پرداخته شده است، چگونگي كنترل قدرت حاكم جامعه است. اين پژوهش با روشي توصيفي و تحليلي مهم¬ترين عناصر مهاركننده قدرت را از منظر آيات و روايات بررسي نموده و به اين نتيجه رسيد كه براي كنترل قدرت صرف نظر از اينكه به چه كسي و با چه شرايطي واگذار شده است، بايد قدرت حاكمان هم از دورن با شاخصه¬هاي شخصيتي مانند علم، عدالت، عقل و تقوا و هم از بيرون توسط عوامل بيرونيِ همراه با ضمانت اجرايي مانند نهادهاي نظارتي، قانون، تقسيم قدرت و مشاركت مردم در انتخاب حاكم و نظارت بر عملكرد او مورد كنترل و مهار قرار گيرد. نبود اين اهرم¬هاي كنترل¬كننده موجب شكل¬گيري استبداد و سوء استفاده از قدرت خواهد شد. نقش مردم در عين استقرار و استمراربخشي به قدرت به طور خاص در بازدارندگي از فساد آن كليدي است.