شيوه هاي كنترل واعمال نظارت درنظام مردم سالاري ديني باتكيه برمنابع ديني

يكي ازچالش ها ونقاط آسيب درتمام حكومت هاخصوصا درنظام هاي مردمسالارديني كه رابطه زيادي بابحث كارآمدي نظام ياعدم آن داردمساله نظارت وكنترل وشيوه هاي اعمال آن مي باشدواساسا براى مهار قدرت ودرامان بودن ازآسيب هاي آن، چاره‏اى جز كنترل و نظارت بر حاكمان و صاحبان قدرت، وجود ندارد. با بررسى شيوه هاي كنترل ونظام نظارتى در اسلام به اين نتيجه مى‏رسيم كه ساز وكارهاى نظارت واعمال آن بر حكومت در اسلام كارامدتر از نظام‏هاى ديگر است؛ زيرا اولًا: اسلام علاوه بر كنترل ونظارت هاي بيرونى، بر نظارت درونى نيز تأكيد ويژه‏اى دارد. ثانياً: ساز وكارهاى نظارتى در اسلام، موجب افزايش ميزان محبوبيت حاكمان مى‏شود و روابط حاكمان و شهروندان را مستحكم واز روابط خشك قانونى به روابط تربيتى- عاطفى، همراه با رعايت موازين قانونى تبديل مى‏كند. ثالثاً: رويكرد ساز وكارهاى نظارتى در اسلام، رساندن فرد و جامعه به سعادت دنيوى و اخروى است؛ زيرا نظام حقوقى اسلام، زيرمجموعه نظام اخلاقى اسلام است. افزون بر همه اينها، نظارت بر حكومت در اسلام از ضمانت اجرايى بسيار قوى و مستحكمى برخوردار است.