تأثير گزاره‌هاي ثبات‌آفرين در اندرزهاي خواجه نظام‌الملك بر ثبات سياسي سلسلۀ سلجوقي

ثبات سياسي ازجمله مفاهيمي است كه توجه بسياري از نظام‌هاي سياسي را به خود جلب نموده است. به‌طوري‌كه بسياري از آنها به ارائۀ طرح‌ها و برنامه‌هايي در راستاي ثبات سياسي خود پرداخته‌اند. در گذشتۀ تاريخي ايران نيز مسئلۀ ثبات سياسي قابل توجه بود، به‌گونه‌اي‌كه وزيران كاردان و شايسته، عمدتاً با فراهم‌نمودن بستري فكري و عملي درصدد ايجاد ثبات سياسي بوده‌اند. خواجه نظام‌الملك ازجمله وزيران توانمند و انديشه‌ورز سلجوقيان است كه به ارائۀ اندرزهايي جهت ثبات سياسي سلسلۀ سلاجقه پرداخته است. ازآنجاكه سلجوقيان داراي فرهنگ قبيله‌اي و به دور از آداب‌ورسوم فرهنگي بودند، لذا خواجه نظام بر آن بود تا با ارائۀ اندرزهايي مشفقانه، متأثر از سنت ايران باستان و آيين اسلامي به تداوم ثبات سياسي سلاجقه ياري رساند. اندرزهاي او داراي خصلتي نظري و عملي است. خواجه نظام با ارائۀ اندرزهايش در سياست‌نامه و سيرالملوك به اهميت ثبات سياسي و تداوم سلجوقيان در عالم انديشه پرداخته، اما اقدامات او در عرصۀ عملي به‌عنوان وزير سلاجقه، گوياي تلاش عملي او براي استقرار ثبات سياسي اين سلسله است. اين نوشتار بر آن است تا با بهره‌گيري از نظريۀ ساختاري پارسونز، تأثير رهنمودهاي خواجه نظام‌الملك كه در دو ساحت نظري و عملي نمود يافت را بر ثبات سيستم سياسي سلجوقيان موردبررسي قرار دهد.