نقاشي قهوه خانه اي با تكيه بر مضامين عاشورايي

سرزمين ما ايران داراي داستان ها و روايت هاي اساطيري و مذهبي بسياري است. از سويي داستان هاي اساطيري چون شاهنامه و از سويي ديگر روايت هاي مذهبي كه مشهورترين آن‌ها حادثه كربلا است، از ديرباز موضوع مناسبي براي نقالان و نقاشان قهوه خانه ها بوده است. تمامي تصاويري كه در قهوه خانه ها توسط نقاشاني كه شايد بي سواد يا كم سواد و كوچه بازاري بوده اند، ترسيم شده به بهترين شكل مفاهيم و داستان ها را به بيننده منتقل مي كنند. اين تصاوير و داستان ها درس ها و عبرت هايي را به انسان مي آموزند كه گاه انسان در طول يك زندگي بدان ها دست مي يابد. نقطه اوج اين آثار در دوره قاجار بوده و بيشترين مخاطب آن انسان هايي از ميان مردم كوچه و بازار بوده اند. مردم ايران‌زمين از ديرباز علاقه فراواني به شنيدن داستان هاي اساطيري و ملي و مذهبي سرزمينشان داشته اند. آن ها از شنيدن افتخارات قهرمانان ميهن و الگوهاي مذهبي شان لذت مي بردند و به خود مي باليدند.گوش آن ها به شنيدن اين داستان ها عادت كرده و ساعت ها پاي روايت هاي نقالان نشسته و با تماشاي پرده هاي نقاشي كه در قهوه خانه ها وجود داشت، چشم خود را به حركت اين تابلوها و گوش خود را به صداي نقالان مي سپردند و آن چنان غرق در اين روايات مي شدند كه گويي در زمان سفر كرده و از نزديك شاهد اين روايات هستند. در اين پژوهش با تبيين مضامين مختلف در ميان نقاشي هاي قهوه-خانه اي، اهميت مضامين مذهبي و عاشورايي در هنر مردم معمولي مشخص شده است. اين تحقيق با روش توصيفي- تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه اي و مقالات معتبر، به دنبال پاسخگويي به اين سؤال بوده است: در ميان مضامين مختلفي كه در نقاشي-هاي قهوه خانه اي شاد آن ها هستيم، مضامين مذهبي با چه ويژگي هايي نقش شده اند؟