بازشناخت دانش معماري بومي بناهاي تاريخي مسكوني شيراز دوره زند و قاجار

Recognizing the knowledge of indigenous architecture of residential buildings in Shiraz during the Zand and Qajar periods

فنون ساده و گاهي پي پا افتاده در اجراي جزئيات معماري سنتي، داراي نكات فني و كاربردي بسياري است. فهم درست و دقيق آنها و شناخت معماري ارتباط تنگاتنگي با حفاظت آثار تاريخي دارد. خانه هاي تاريخي شيراز داراي ويژگي سازه اي هستند كه در دوره هاي تاريخي زند و قاجار به صورت خاصي ديده مي شود . پژوهش حاضر در پي شناخت جزئيات سازه اي معماري سنتي در خانه هاي شيراز در عصر زند و قاجار است. در معماري دوره زنديه شاهد بكارگيري ستونهاي سنگي يكپارچه با سرستون مقرنس كاري شده هستيم و ر دوره قاجار بيشتر ستونهاي چوبي و چوبي با پوشش گچي استفاده شده است. جنس ازاره ها در هردو دوره در حياط از سنگ است و در اتاقها در دوره قاجار از كاشي و اندود و آينه كاري استفاده شده و در دوره زنديه بيشتر گچي هستند. كف سازي فضاها در دوره زند از سنگ هاي با ابعاد بزرگ كه فقط سطح رويي آن تراش خورده استفاده شده و در دوره قاجار بيشتر شاهد كف سازي هاي آجري هستيم.معمار دوره قاجار از ضعف سازه اي عناصر و فرمهاي بكارگرفته شده آگاهي داشته اما با شناخت و بررسي دقيق معماري پيش از خود و تفكر درجهت رفع ضعف هاي آن برآمده است و معماري را با شرايط خود هماهنگ كرده است تا طراحي ساختمان ها با كيفيت و استحكام لازم و با طول عمر بالا را انجام دهد.